Bir Dersten Şartlı Geçince Ne Olur? Şartlı Geçme Sistemi ve Bütünleme Süreci
Bir sınav sonucuna bakıp “Geçtim ama gerçekten geçtim mi?” diye düşünmek, üniversite hayatının en tuhaf anlarından biridir. Not ekranında dersin karşısında “DC” ya da “DD” görünür; fakat yanında başka bir hesap daha vardır: genel not ortalaması. İşte tam bu noktada şartlı geçme kavramı devreye girer.
Peki bir dersten şartlı geçince ne olur? Ders tekrar alınmak zorunda mı, bütünlemeye girilebilir mi, mezuniyete engel olur mu? Bu soruların cevabı tek bir kuralla açıklanamaz. Çünkü uygulamalar üniversitelerin ve hatta bazı durumlarda fakültelerin yönetmeliklerine göre değişebilir.
Bir Dersten Şartlı Geçmek Ne Demektir?
Bugünkü konumuz Bir dersten şartlı geçince ne olur. Atanurnakliyat olarak bu başlığı yakından incelemeye başlıyoruz.
Şartlı geçme, öğrencinin bir dersten aldığı notun tek başına doğrudan başarılı sayılmamasına rağmen genel akademik başarı durumu belirli bir koşulu sağladığında dersin başarılı kabul edilebilmesi anlamına gelir.
Türkiye’deki üniversitelerde özellikle DC ve DD gibi notlar, bazı yönetmeliklerde koşullu başarılı notlar olarak değerlendirilir. Ancak burada kritik nokta, bütün üniversitelerde aynı sistemin uygulanmamasıdır.
Örneğin bir üniversite:
– DC ve DD notlarını koşullu başarılı kabul edebilir.
– Belirli bir AGNO sınırı koyabilir.
– Mezuniyet aşamasında ayrıca koşullar belirleyebilir.
– Bazı dersleri şartlı geçme kapsamı dışında tutabilir.
Bu nedenle yalnızca transkriptteki harfe bakarak kesin sonuç çıkarmak doğru değildir.
Şartlı geçince ders tamamen kapanır mı?
Genellikle mesele öğrencinin AGNO’su, ilgili üniversitenin yönetmeliği ve dersin özel statüsü üzerinden değerlendirilir.
Örneğin şartlı geçme için belirli bir akademik ortalama aranıyorsa, öğrencinin ortalaması bu sınırın üzerindeyse ders başarılı kabul edilebilir. Ortalama gerekli seviyenin altında kalıyorsa dersin tekrar edilmesi gerekebilir.
Burada şu ayrımı yapmak önemlidir:
“DC aldım” demek ile “DC aldığım ders kesin olarak geçti” demek aynı şey değildir.
Her bölümün yönetmeliği incelenmeden kesin hüküm vermek mümkün değildir.
Şartlı Geçmenin Tarihsel Arka Planı
Üniversitelerde öğrencilerin başarısını yalnızca tek bir sınavla değerlendirmek, eğitim tarihinin bütün dönemlerinde aynı şekilde uygulanmadı. Modern yükseköğretimde notlandırma sistemleri zamanla daha standart, ölçülebilir ve karşılaştırılabilir hale geldi.
Özellikle 20. yüzyılda kredi, ders saati, not ortalaması ve akademik ilerleme gibi kavramlar yükseköğretim yönetiminin önemli parçaları haline geldi.
Avrupa’da ise Bologna Süreci ile kredi ve öğrenme çıktılarının karşılaştırılabilirliği daha fazla önem kazandı. Avrupa Komisyonu’nun ECTS Users’ Guide dokümanı, kredi sisteminin öğrencinin iş yükü ve öğrenme çıktıları üzerinden değerlendirilmesini açıklamaktadır.
Kaynak: European Commission – ECTS
Bugünkü şartlı geçme uygulaması da bu daha geniş akademik değerlendirme kültürünün içinde düşünülmelidir.
Günümüzde Şartlı Geçme Neden Tartışılıyor?
Şartlı geçme sistemi yalnızca teknik bir notlandırma meselesi değildir. Aynı zamanda öğrencinin eğitim hayatını, ders yükünü ve mezuniyet planını etkileyebilir.
Bir açıdan bakıldığında sistem, tek bir dersteki düşük performansın öğrencinin bütün akademik kariyerini belirlemesini önleyebilir. Başka bir açıdan ise “Dersi gerçekten öğrendim mi?” sorusunu gündeme getirir.
Eğitim araştırmalarında da yalnızca sınav puanının öğrenmeyi bütünüyle temsil edip etmediği uzun zamandır tartışılmaktadır.
OECD’nin yükseköğretim ve eğitim göstergeleri, ülkeler arasında yükseköğretime katılım, mezuniyet ve eğitim çıktılarında önemli farklılıklar bulunduğunu ortaya koymaktadır.
Kaynak: OECD – Education at a Glance
Şartlı geçmenin öğrenci açısından anlamı
Bir öğrenci açısından temel sonuçlar şunlardır:
– AGNO önem kazanır.
– Dersin yönetmelikte koşullu başarı kapsamına girip girmediği kontrol edilmelidir.
– Bütünleme hakkının bulunup bulunmadığı üniversitenin akademik takvim ve yönetmeliğinden öğrenilmelidir.
– Mezuniyet aşamasında ayrıca özel koşullar bulunabilir.
– Ders tekrarının gerekip gerekmediği yalnızca not harfinden hareketle belirlenmemelidir.
Şartlı Geçilen Ders Tekrar Alınır mı?
Bu sorunun en sık karıştırılan kısmı burasıdır. Şartlı geçilen dersin tekrar alınıp alınmayacağı, doğrudan üniversitenin ilgili eğitim-öğretim yönetmeliğine bağlıdır.
Bazı sistemlerde öğrenci gerekli genel not ortalamasını sağladığı sürece dersi başarılı tamamlamış kabul edilir. Bazı uygulamalarda ise öğrencinin dersi yükseltmek veya başarısını değiştirmek amacıyla yeniden almasına izin verilebilir.
Özellikle şu belgeler kontrol edilmelidir:
1. Üniversitenin ön lisans/lisans eğitim-öğretim yönetmeliği
2. Fakülte veya yüksekokul yönetmeliği
3. Ders geçme ve değerlendirme esasları
4. Akademik danışmanlık duyuruları
5. Öğrenci bilgi sistemi üzerindeki ders açıklamaları
Bütünlemeye girmek şartlı geçmeyi değiştirir mi?
Bütünleme sınavının şartlı geçilen ders açısından nasıl uygulanacağı da üniversiteden üniversiteye değişebilir. Öğrencinin bütünlemeye girerek notunu yükseltmesi mümkün olabilir; fakat sınava girmenin mevcut not üzerindeki etkisi ve yeni notun geçerli sayılma biçimi ilgili mevzuattan kontrol edilmelidir.
Bu yüzden “DC aldıysam kesin büte girmeliyim” veya “DC aldıysam kesinlikle giremem” şeklindeki genel ifadeler güvenilir değildir.
Şartlı Geçme ve Mezuniyet İlişkisi
Mezuniyet aşamasında konu daha da önemli hale gelir. Çünkü öğrencinin yalnızca bütün derslerden kredi kazanması değil, bazı üniversitelerde belirlenen mezuniyet AGNO’sunu da sağlaması gerekebilir.
Örneğin bir öğrencinin birkaç koşullu dersi bulunabilir. Genel ortalaması yönetmelikte belirtilen sınırı karşılıyorsa dersler başarılı kabul edilebilir. Ancak farklı bir üniversitede aynı harf notu farklı sonuç doğurabilir.
Bu nedenle mezuniyet hesabı yapılırken:
– Toplam tamamlanan kredi,
– AGNO,
– koşullu dersler,
– başarısız dersler,
– zorunlu ve seçmeli dersler,
– staj ve benzeri mezuniyet koşulları
birlikte değerlendirilmelidir.
Paylaştığımız bilgiler Bir dersten şartlı geçince ne olur konusunda size yol gösterdiyse, bu bizi mutlu eder.
Şartlı Geçme Sistemine Nasıl Bakmalı?
Belki de mesele yalnızca “Dersi geçtim mi?” sorusu değildir. Daha önemli soru şudur: Bu dersin akademik hayatımdaki karşılığı nedir?
Bir not, insanın o konudaki bütün bilgisini temsil etmeyebilir. Aynı şekilde düşük bir not da öğrencinin gelecekteki öğrenme kapasitesini tek başına belirlemez.
Şartlı geçme bu nedenle hem bir fırsat hem de bir sorumluluk alanı yaratabilir. Öğrenci açısından önemli olan, yönetmelikteki koşulları bilmek ve kendi akademik durumunu bilinçli biçimde takip etmektir.
Sonuç: “Geçtim” demeden önce hangi soruya bakmalı?
Bir dersten şartlı geçince ne olur? sorusunun en doğru cevabı, “Üniversitenin yönetmeliğinde hangi şartların bulunduğuna bakılır” şeklindedir.
DC veya DD gibi bir not görüldüğünde hemen panik yapmak da gereksiz bir rahatlığa kapılmak da doğru değildir. Önce AGNO, dersin statüsü, bütünleme kuralları ve mezuniyet koşulları birlikte değerlendirilmelidir.
Sonunda insanın karşısına yalnızca bir not değil, daha ilginç bir soru çıkar: Bir dersi geçmek, gerçekten o dersi öğrenmek anlamına mı gelir; yoksa üniversite hayatında bazen önemli olan, öğrenme yolculuğunun tamamını sürdürebilmek midir?
Tarihçe bölümünü kısaltıp pratik yanıtı öne çıkar
Tarihçe bölümünü kısaltıp pratik yanıtı öne çıkar
Şartlı geçme ile doğrudan geçmeyi net ayır
Üniversiteye göre değişen noktaları tabloya dönüştür